Monday, 19 September 2011

रचना....सुयोग्य रचना.....कॉम्पोझिशन

आपण जेव्हा एखादा फोटो हा उत्तम फोटो म्हणतो तेव्हा त्यातल्या घटकांची योग्य रचना,एकमेकांशी असणारी प्रमाणबद्धता लक्षात घेतली पाहीजे.अशी सुयोग्य रचना करण्याकरीता काहीही नियम लिहीले गेले नसले तरी काही जगप्रसिद्ध छायाचित्रकारांनी काढलेल्या छायाचित्रांवरुन काही निष्कर्ष काढले गेले आहेत.फोटोग्राफ उत्तम यायला हवा यासाठी पुढील गोष्टी संभाळायला हव्यात.लेन्सच्या डायफ्रामची योग्य योजना,शटरस्पीड,फोकसिंग,एक्सपोजर,योग्य डेव्हलपमेंट,आणि परफेक्ट प्रिंटींग.याचाच अर्थ असा की उत्तम फोटोसाठी तंत्रावर काबू हवा.आपण जे छायाचित्र काढणार आहोत ते निर्जीव वाटू नये.ते बोलके असावे,त्यासाठी त्या फोटोकरीता निवडलेली फ्रेमची योग्य चौकट असावी.फोटोमधील प्रकाशयोजना,त्यांची मांडणी, एकमेकांशी असलेले प्रमाण,फ्रेममधील सुसंगती या गोष्टी बघायला हव्यात.चित्रातील मुख्य विषय हा फ्रेममध्ये कोणत्याही गोल्डन पॉईंटवर यायलाच हवा.गोल्डन पॉईंट

निसर्गत: माणसाची दृष्टी डावीकडून उजवीकडे व वरुन खाली या दीशेने असते.याचा विचार रचना करताना करावा.उदा.चित्रातील आडव्या रेषा म्हणजेच झोपलेली व्यक्ती,पडलेले झाड,समुद्र क्षितीज रेषा त्याला समांतर लाटा यातून चित्राची लांबी वाढल्याचा भास होतो.स्थैर्य,शांतता,विश्रांती दर्शवतात.उभ्या रेषा म्हणजेच एखादा पुतळा,गगनचुंबी झाडे ,इमारती,इ.,तून चित्राची उंची वाढल्याचा भास होतो व ताठपणा दर्शवतात.तिरप्या रेषा उदा.सायकल वेगात चालवताना चालवणार चालक तिरका असतो,ताठ उभी झाडे वा-याने तिरकी होतात.अश्या चित्रातील तिरप्या रेषा माणसांच्या विचारांना हलवतात.वळणदार रेषा उदा.विजलेल्या ज्योतीची धूराची वलये,कमनीय देहाचे सौष्ठ,नर्तिका,इ.तून चित्रात लयबद्धता येते,हलचाल जाणवते.चित्रातील घटक हे एकमेकांपासून कीती अंतरावर,व कीती आकारमानाचे आहेत याचा तोल संभाळणे.व्ह्यू पॉईंट बदलला तर परस्पेक्टीव्ह कंट्रोल करता येते.याचे चार प्रकार पुढीलप्रमाणे आहेत.लिनीअर परस्पेक्टीव्ह.....एकमेकांना मिळणा-या रेषा व वस्तू दूर असताना लहान होत जाणे यामुळे चित्रात खोली निर्माण होते.एरीअल परस्पेक्टीव्ह.....दृष्यामधील टोन्स व कॉन्ट्रास्ट च्या सहाय्याने दूर अंतराचा भास निर्माण करता येतो.अलिकडचा भाग स्पष्ट व नंतरचा भाग हळूहळू पुसट होत जाणे.ब्ल्यू फील्टर्चा वापर करुन दूरचा भाग अधिक धूसर करता येतो.सिलेक्टीव्ह फोकस......याचा अर्थ लेन्सच्या मदतीने फोकसिंग करणे आणि अ‍ॅपरचरच्या सहाय्याने चित्रातील डेप्थवर ताबा मिळवणे.स्केल......चित्रातील सर्वात उंच भागाचे महत्व वाढण्यासाठी चित्रातील इतर घटक तुलनेने जवळ असणे.

No comments:

Post a Comment